با تشدید درگیری میان آمریکا و حکومت ایران و شکل‌گیری طولانی‌ترین موج حملات از زمان توافق آتش‌بس، دونالد ترامپ بار دیگر تهدید به حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران کرده است. 

به گزارش گاردین، حملات کنونی آمریکا با هدف وادارسازی تهران به بازگشایی تنگه هرمز انجام می‌شود، اما ترامپ روز سه‌شنبه گفت دولتش همچنان به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای متعهد است. او با اشاره به کوه کلنگ‌ گزلا، مجموعه‌ای زیرزمینی و مستحکم در نزدیکی تاسیسات نطنز، گفت ارتش آمریکا «خیلی زود» این منطقه را «هدف حملات سنگین» قرار خواهد داد. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که سانتریفیوژها به این سایت منتقل شده‌اند.

کوه کلنگ کجاست؟

کوه کلنگ در ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران و دو کیلومتری تاسیسات هسته‌ای نطنز قرار دارد. در نطنز، دو مرکز غنی‌سازی اورانیوم مستقر است و این سایت هم در جنگ ۴۰ روزه ۲۰۲۶ و هم جنگ ۱۲ روزه ۲۰۲۵ بمباران شده بود. 

اطلاعات اندکی درباره این مجموعه داخل کوه وجود دارد، اما کارشناسان معتقدند ساخت آن هنوز تکمیل نشده و تاسیسات در عمق نزدیک به ۱۰۰ متری کوه قرار دارد. 

بر اساس اعلام موسسه علوم و امنیت بین‌المللی، تاسیسات کوه کلنگ در حملات سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هدف قرار نگرفته است.

ساخت این تاسیسات در سال ۲۰۲۰، پس از انفجار در تاسیسات نطنز آغاز شد. تهران اعلام کرد آن حادثه خسارت زیادی وارد کرده است. علی‌اکبر صالحی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی، همان سال گفت ایران ساخت سالنی مدرن‌تر، بزرگ‌تر و جامع‌تر را در دل کوه‌های نزدیک نطنز برای تولید سانتریفیوژهای پیشرفته آغاز کرده است.

به گفته رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران پیش‌تر اعلام کرده بود قصد فعالیت هسته‌ای در کوه کلنگ دارد و این اقدام بخشی از برنامه انتقال حساس‌ترین تاسیسات به زیر زمین بود.

ایران در کوه کلنگ چه ساخته است؟ 

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد این سایت دو جفت ورودی دارد و ساخت دیوار امنیتی پیرامون آن به‌تازگی تکمیل شده است. پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، دو ورودی شرقی تونل‌ مستحکم و بخشی با خاک مسدود شد تا دسترسی خودروهای زمینی دشوار شود، هرچند ورودی‌ها کاملا بسته نشده‌اند. سم لیر، پژوهشگر موسسه تحقیقات سیاست خارجی، می‌گوید تقویت استحکام ورودی‌های تونل هدف قرار دادن آن‌ها با مهمات نفوذگر و بمب‌های سنگرشکن را دشوارتر می‌کند.

بر اساس ارزیابی موسسه علوم و امنیت بین‌المللی، این مجموعه هنوز عملیاتی نیست، اما ساخت‌وساز ادامه دارد و زمان بهره‌برداری مشخص نیست. همچنین معلوم نیست ایران همچنان قصد ایجاد مرکز بزرگ مونتاژ سانتریفیوژ را دارد یا خیر. این موسسه احتمال داده است تهران در صورت بازسازی توان تولید سانتریفیوژ، یک مرکز کوچک‌تر مونتاژ در کوه کلنگ ایجاد کند.

کوه کلنگ ممکن است چگونه هدف قرار گیرد؟ 

کارشناسان معتقدند این مجموعه در عمق زیاد و خارج از برد قدرتمندترین بمب‌های سنگرشکن موجود در زرادخانه آمریکا قرار دارد. حملات هوایی نیز با میزان قابل‌توجهی از عدم قطعیت همراه‌اند، زیرا بدون اطلاعات میدانی، ارزیابی میزان اثربخشی دشوار است.  

موسسه علوم و امنیت بین‌المللی گزینه حمله یا خرابکاری نیروهای زمینی را مناسب‌تر می‌داند، هرچند احتمال آسیب‌پذیری در برابر حملات هوایی با استفاده از بمب‌های سنگرشکن و نفوذگر را نیز مطرح کرده است. 

اعزام نیروی زمینی تاکنون خط قرمز ترامپ بوده و همچنان نشانه‌ای از تغییر این موضع دیده نمی‌شود.