مطالعهای روی مغز موشها و دادههای ژنتیکی انسان نشان داده است که سلولهای ایمنی در ناحیهای مشخص در مغز، در بخش پشتی جمجمه، تجمع میکنند و کانونهایی متشکل از سلولهای ایمنی در جمجمه به وجود میآورند که هدف قرار دادن این کانونها با دارو میتواند به پیدایش درمانهایی جدیدی برای بیماریهایی منجر شود که در آنها سلولهای ایمنی از کنترل خارج میشوند، مانند سرطان مغز.
وسا کیوینیمی، پژوهشگر دانشگاه اولو در فنلاند که در این تحقیق مشارکت نداشت، این یافته را «گامی مهم در جهت شناخت پاسخ ایمنی مغز» توصیف میکند و میافزاید این کشف افزون بر کاربرد احتمالی آن در درمان سرطان، برای شناخت مواردی مانند عفونتها، بیماریهای التهابی مغز، اماس و بیماریهای تحلیلبرنده عصبی نیز اهمیت دارد.
به گزارش نیوساینتیست، سلولهای ایمنی موسوم به سلولهای تی (T) و بی (B)، در صورتی برای فعالیت در مغز فعال میشوند که در دستگاه لنفاوی، با نشانههایی از وجود تهدید مانند قطعات تومورها، مواجه شوند. اکنون جاناتان کیپنیس از دانشگاه واشنگتن و همکارانش، سازوکار دیگری را کشف کردهاند که این سلولهای تی و بی از طریق آن فعال میشوند.
این گروه پژوهشی با تصویربرداری و بررسی جمجمه موشها، دریافت که سلولهای بی و تی همراه با سلولهای ایمنی موسوم به «سلولهای عرضهکننده آنتیژن» (Antigen-Presenting Cells یا APCs) در کانونهای ایمنی واقع در بخش پشتی جمجمه تجمع میکنند.
این کانونها به گرههای لنفاوی شباهت دارند؛ ساختارهایی که در آنها، سلولهای عرضهکننده آنتیژن آنتیژنهای برگرفته از عوامل تهدیدکنندهای مانند تومورها را در معرض شناسایی سلولهای تی و بی قرار میدهند. کیوینیمی میگوید این کانونهای ایمنی تاکنون در مطالعات علمی شناسایی و توصیف نشده بودند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این گروه معتقد است چنین کانونهای ایمنی در مغز انسان نیز وجود دارند. این فرضیه بر دادههای مربوط به فعالیت ژنها در جمجمه انسان استوار است که در پژوهشهای پیشین جمعآوری شدند. این دادهها نشان میدهند که سلولهای تی در این بخش از بدن فعال شده و به فعالسازی سلولهای بی کمک کردهاند. با این حال برای تایید آن، انجام دادن پژوهشهای بیشتر با بررسی جمجمه اجساد ضروری است.
پژوهشگران برای بررسی اینکه آیا این کانونها پاسخهای ایمنی محافظتی را آغاز میکنند یا نه، سلولهای سرطانی را به مغز موشها تزریق کردند. سپس به زیر پوست سر نیمی از موشها، دارویی آزمایشی تزریق کردند تا با مهار فعال شدن سلولهای بی و تی در کانونهای ایمنی جمجمه، نقش این کانونها را در مقابله با تومور بررسی کنند. این دارو با مسدود کردن پروتئینی موسوم به سیدی۴۰ال (CD40L) روی سلولهای عرضهکننده آنتیژن عمل و به این سلولها در فعال کردن سلولهای ایمنی یادشده کمک میکند. به موشهای باقیمانده محلول نمکی تزریق شد.
موشهایی که دارو را دریافت کرده بودند، پس از تزریق سلولهای توموری، بهطور میانگین حدود ۲۵ روز زنده ماندند. در حالی که موشهای گروه دارونما حدود ۳۰ روز عمر کردند. کیوینیمی میگوید این نتیجه نشان میدهد که کانونهای ایمنی به ایجاد پاسخ ایمنی ضدسرطان کمک میکنند.
در آزمایشی دیگر، به گروهی از موشها همان سلولهای توموری تزریق شد، اما این بار نیمی از آنها سه دارو دریافت کردند که فعال شدن سلولهای بی و تی در جمجمه را تقویت میکرد. این موشها از موشهایی که دارونما به آنها تزریق شد، حدود ۱۰ روز بیشتر زنده ماندند.
کیوینیمی میگوید اگر وجود همین کانونهای ایمنی در انسان نیز تایید شود، هدف قرار دادن آنها میتواند به پیدایش درمانهای جدیدی برای بسیاری از بیماریهای مرتبط با مغز منجر شود و میتوانیم راهکارهای فعالسازی و تقویت این کانونهای ایمنی را شناسایی کنیم.
