فدراسیون فوتبال ایران سرانجام تصمیم گرفت قرارداد امیر قلعهنویی را تا پایان جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ تمدید کند؛ تصمیمی که تنها چند ماه پس از ناکامی بزرگ تیم ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ گرفته شد و بار دیگر شیوه مدیریت تیم ملی و معیارهای مهدی تاج و اعضای هیئترئیسه فدراسیون برای ارزیابی عملکرد سرمربی را زیر سوال برد.
بر اساس تصمیم هیئترئیسه، قلعهنویی دستکم تا پایان جام ملتهای آسیا که در عربستان سعودی برگزار خواهد شد، سرمربی تیم ایران باقی میماند و در صورت رساندن تیم به فینال، امکان تمدید قرارداد او تا جام جهانی ۲۰۳۰ نیز وجود خواهد داشت. فدراسیون همچنین خواستار تغییراتی در کادر فنی و سرعت گرفتن روند جوانگرایی شده است. دو مطالبهای که خود نشان میدهد مدیران فدراسیون نیز از عملکرد کادر فعلی و روند نوسازی تیم رضایت ندارند.
این در حالی است که قلعهنویی فرصت کمی برای اثبات تواناییهایش نداشته است. او در دوره دوم حضورش روی نیمکت تیم ایران، ابتدا در جام ملتهای آسیا ۲۰۲۳ قطر از رسیدن به فینال بازماند و سپس در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز نتوانست ایران را از مرحله گروهی عبور دهد.
ایران در یکی از آسانترین گروههای جام جهانی ۴۸ تیمی با بلژیک، نیوزیلند و مصر مساوی کرد و با سه امتیاز حذف شد. آن هم در شرایطی که افزایش تعداد تیمهای جام جهانی از ۳۲ به ۴۸ تیم، صعود به مرحله حذفی را در مقایسه با دورههای گذشته آسانتر کرده بود، اما ایران پس از چند دوره موفق به حضور در جمع ۳۲ تیم برتر جهان هم نشد.
با این حال، برخلاف رویه متعارف تمام تیمهایی که پس از ناکامی در جام جهانی ۲۰۲۶ به سراغ تغییر کادر فنی رفتند، فدراسیون فوتبال ایران بار دیگر قلعهنویی را ابقا کرد. حتی پیش از برگزاری جلسه هیئترئیسه نیز مهدی تاج و هدایت ممبینی عملا از ادامه همکاری با او خبر داده بودند و به همین دلیل جلسه بررسی عملکرد سرمربی بیش از آنکه محل تصمیمگیری درباره آینده نیمکت تیم ملی باشد، به جلسهای برای رسمی کردن تصمیمی از پیش مشخصشده شباهت داشت.
یکی از مهمترین انتقادها به دوره اخیر قلعهنویی، ناتوانی در پوستاندازی تیم ملی است. او بیش از سه سال فرصت داشت تا نسل تازهای از بازیکنان را برای جام جهانی و جام ملتها آماده کند، اما همچنان بخش مهمی از ترکیب ایران بر بازیکنانی متکی ماند که سالهای پایانی دوران حرفهای خود را میگذرانند. جالب اینکه مسئله جوانگرایی در جلسه اخیر هیئترئیسه نیز دوباره مطرح شده و مدیران فدراسیون از قلعهنویی خواستهاند در ماههای باقیمانده تا جام ملتها روند استفاده از بازیکنان جوان را جدیتر دنبال کند.
البته مشکل صرفا سن بازیکنان نیست. منتقدان قلعهنویی طی سالهای گذشته بارها از حلقه بسته اطراف تیم ملی، وابستگی او به گروهی ثابت از دستیاران و بازیکنان و آنچه «گعدهگرایی» در انتخاب نفرات خوانده میشود، انتقاد کردهاند. خود فدراسیون نیز اکنون خواهان تقویت کادر فنی شده، در حالی که قلعهنویی در جلسه اخیر تاکید کرده است اعتقادی به تغییر ساختار فعلی ندارد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
ابهامهای مالی پیرامون قرارداد سرمربی تیم ملی نیز به انتقادها افزوده است. رسانههای ورزشی ایران گزارش دادهاند که قرارداد قبلی قلعهنویی سالانه حدود ۳۰ میلیارد تومان بود، اما رقم قرارداد جدید او برای دورهای بهمراتب کوتاهتر، با عبور از ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش چشمگیری خواهد داشت. پیشتر نیز افشا شده بود که قلعهنویی پس از حذف زودهنگام تیم ایران از جام جهانی، حدود ۱۴۰ میلیارد تومان پاداش دریافت کرده است.
این وضعیت زمانی معنادارتر میشود که کارنامه تاریخی فوتبال ایران در آسیا را مرور کنیم. ایران در دوران حکومت محمدرضاشاه پهلوی در سالهای ۱۹۶۸، ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ سه دوره پیاپی قهرمان آسیا شد؛ رکوردی که همچنان هیچ تیم دیگری در فوتبال آسیا تکرارش نکرده است. ایران همچنین میزبان جام ملتهای ۱۹۶۸ و ۱۹۷۶ بود.
اما پس از انقلاب ۱۳۵۷، تیم ایران نهتنها دیگر قهرمان آسیا نشده، بلکه حتی یک بار هم به مسابقه فینال راه نیافته است. همچنین نزدیک به نیم قرن نیز از آخرین میزبانی ایران در جام ملتهای آسیا میگذرد. در این مدت کشورهایی مانند ژاپن، عربستان سعودی، قطر، عراق و استرالیا جام قهرمانی را بالای سر بردهاند، در حالی که فوتبال ایران همچنان با خاطره سه قهرمانی دوران پیش از جمهوری اسلامی زندگی میکند.
حالا فدراسیون فوتبال ماموریت شکستن این طلسم را دوباره به فردی سپرده که فرصتهای متعدد برای موفقیت در تورنمنتهای بزرگ داشته است. قلعهنویی اکنون برای سومین بار در دوران مربیگریاش تیم ایران را در جام ملتهای آسیا هدایت خواهد کرد و شرط فدراسیون نیز حداقل رسیدن به فینال است.
اما پرسش اصلی همچنان باقی است؛ اینکه اگر ناکامی در جام ملتهای قبلی و حذف از جام جهانی ۴۸ تیمی برای تغییر سرمربی کافی نیست، دقیقا چه نتیجهای باید «شکست» محسوب شود؟ فدراسیون فوتبال با تمدید دوباره قرارداد قلعهنویی، پاسخ این پرسش را نیز مانند بسیاری از تصمیمهای مدیریتی سالهای اخیر به تورنمنت بعدی موکول کرده است.
