وقفه یک‌ماهه در درگیری میان ایران و آمریکا این هفته با تبادل دوباره حملات پایان یافت و منطقه بار دیگر در بن‌بست نظامی خطرناک قرار گرفت. ارتش آمریکا روز سه‌شنبه ایران را هدف قرار داد و تهران نیز در پاسخ به اردن، بحرین و کویت حمله کرد، با وجود هشدار دونالد ترامپ که گفته بود هرگونه اقدام تلافی‌جویانه ایران با حملات شدیدتر آمریکا مواجه خواهد شد. به نوشته سی‌ان‌ان، با این حال، شدت حملات دو طرف در مقایسه با درگیری‌های بیش از یک ماه پیش محدود بود، که به گفته کارشناسان، حاکی از آن است که دو طرف تمایلی به بازگشت به جنگ تمام‌عیار ندارند.

دنی سیترینوویچ، رئیس سابق بخش ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، در پستی در ایکس (توییتر سابق) نوشت دو طرف تاکنون عمدتا مکان‌های نظامی و نه غیرنظامی یا تاسیسات انرژی را هدف قرار داده‌اند و ایران نیز برخلاف تهدیدهای مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی، حملات علیه عربستان سعودی و امارات متحده عربی را از سر نگرفته است. 

سی‌ان‌ان در ادامه می‌نویسد با این حال، احتمال محاسبه اشتباه و بازگشت به جنگ گسترده همچنان وجود دارد. هیچ‌یک از دو طرف خواهان بازگشت به جنگ تمام‌عیار نیست، اما اخلال ایران در تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز و فشار اقتصادی آمریکا بر تهران وضعیت را برای هر دو طرف به‌طور فزاینده دوام‌ناپذیر کرده است. ترامپ گفته است علاقه‌ای به مذاکره با تهران ندارد و از موقعیت کنونی آمریکا رضایت بیشتری دارد.

جنگ در آمریکا نیز هزینه‌های قابل‌توجهی داشته است. هزینه درگیری برای واشنگتن تا ماه ژوییه حدود ۴۰ میلیارد دلار برآورد شده بود. ارتش آمریکا سه‌شنبه هفته گذشته ۴۰ کشتی تجاری حامل ۱۸ میلیون بشکه نفت را از تنگه هرمز عبور داد که بالاترین رقم از آغاز جنگ بود، اما قیمت جهانی نفت همچنان بالاست. متوسط قیمت بنزین در آمریکا به ۴.۱۴ دلار در هر گالن رسیده، در حالی که یک سال پیش ۳.۱۹ دلار بود. ذخایر راهبردی نفت آمریکا نیز با توجه به استفاده دولت از ذخایر اضطراری برای کاهش پیامدهای جنگ، به پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۸۳ رسیده است.

هم‌زمان، ذخایر تسلیحاتی آمریکا نیز کاهش یافته است. به گفته منابع آگاه، ارتش آمریکا در مقایسه با پیش از جنگ نزدیک به چهار پنجم ذخایر موشک‌های سامانه تاد و از آغاز جنگ حدود نیمی از موشک‌های رهگیر پاتریوت را مصرف کرده است. ترامپ می‌گوید آمریکا مقادیر «عظیمی» مهمات دارد، اما پذیرفته است که موجودی برخی مهمات محدودتر شده است.

نارضایتی عمومی از نحوه مدیریت جنگ نیز افزایش یافته است. نظرسنجی دانشگاه ماساچوست امهرست نشان می‌دهد بیش از دو سوم پاسخ‌دهندگان عملکرد ترامپ در جنگ ایران را تایید نمی‌کنند و میزان محبوبیت کلی او به ۳۲ درصد کاهش یافته است. واشنگتن‌پست نیز گزارش داده است شماری از فرماندهان نظامی به پیت هگست، وزیر دفاع، هشدار داده‌اند که ادامه عملیات گسترده علیه ایران پایدار نیست و ممکن است توان آمریکا برای مقابله با تهدیدهای دیگر را تضعیف کند.

اما در ایران، پیامدهای اقتصادی جنگ شدیدتر بوده است. فشار آمریکا بر اقتصادی که پیش‌تر نیز با مشکلات جدی مواجه بود افزایش یافته و ایران برای فروش نفت با دشواری روبرو است. شهروندان در تامین کالاهای اساسی، از جمله مواد غذایی و دارو، با مشکل مواجه‌اند. رسانه‌های وابسته به حکومت ایران نرخ تورم را «هشداردهنده» توصیف کرده‌اند و خبرگزاری ایلنا نرخ تورم سالانه را ۶۶ درصد اعلام کرده است. ذخایر تسلیحاتی ایران نیز رو به کاهش است.

سی‌ان‌ان به نقل از کارشناسان می‌نویسد اقتصاد ایران آسیب شدیدی دیده است، اما حکومت می‌داند تسلیم کامل می‌تواند بقایش را به خطر اندازد. از این رو، تهران ممکن است با این محاسبه که نمی‌تواند فشار اقتصادی را تا مدت نامحدود تحمل کند، تنش را برای شکستن بن‌بست افزایش دهد. به عقیده برخی ناظران، سرعت و دامنه واکنش ایران به حملات اخیر آمریکا می‌تواند نشانه تصمیم تهران به پاسخ به‌جای عقب‌نشینی باشد.

به عقیده سیترینوویچ، رویکرد دو طرف در تنگه هرمز تفاوت اساسی دارد: واشنگتن می‌کوشد از تشدید درگیری نظامی جلوگیری و رویارویی را بیشتر در حوزه اقتصادی مهار کند، در حالی که ایران در جهت مخالف حرکت می‌کند و به تلاش برای مختل‌سازی تردد نفتکش‌ها و مقابله با نظم مورد‌نظر آمریکا در تنگه هرمز ادامه خواهد داد.

جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده است در صورت بازگشت واشنگتن به تعهدات مندرج در تفاهم‌نامه امضا‌شده در ماه ژوئن، آماده ازسرگیری مذاکرات است. مسعود پزشکیان روز سه‌شنبه در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان گفت اگر آمریکا به تعهداتش بازگردد، جمهوری اسلامی نیز فورا اقدام متقابل خواهد کرد. اما ترامپ پس از حملات تلافی‌جویانه ایران گفت قصد ندارد تهران را به میز مذاکره بکشاند و از موقعیت کنونی آمریکا و میزان کنترل بر تنگه هرمز رضایت دارد. 

سیترینوویچ گفت هر دو طرف خطر تشدید کنترل‌نشده درگیری را درک می‌کنند، اما همچنان در مسیر افزایش تنش حرکت می‌کنند. او در ادامه افزود: «مشکل اینجاست که بعید است این توازن دوام بیاورد.»