دانشمندان تصور میکنند احتمالا خاستگاه تعدادی از مرموزترین و قدرتمندترین سیگنالهایی را که از فضا میآیند، رمزگشایی کردهاند.
پژوهشگران مدتها از «[پدیدههای] زودگذر رادیویی با دوره تناوب طولانی» شگفتزده بودند؛ پدیدههایی که بهطور منظم انفجارهای قدرتمندی از امواج رادیویی و پرتوهای اکس را با تناوب تکرارشونده ۱.۴ ساعته، ارسال میکنند. به نظر میرسد این پدیدهها تنها از چند ناحیه دوردست در کهکشان ما سرچشمه میگیرند.
اکنون پژوهشگران بر این باورند که خاستگاه آنها را شناسایی کردهاند: ستارهای کوچک و چگال موسوم به «کوتوله سفید» که در حال کشیدن ماده از ستاره همدم بزرگتر و کمچگالتر خود است. پژوهشگران معتقدند این ماده به شکل مارپیچی به سوی کوتوله سفید حرکت میکند و این انفجارها را ایجاد میکند.
کووی رز، دانشجوی دکتری دانشگاه سیدنی که سرپرستی این کشف را بر عهده داشت، گفت: «برای نخستین بار، خاستگاه این سیگنالها را مشخص و تایید کردهایم که منبع آنها یک «[ستاره] متغیر ویرانگر» یا یک ستاره کوتوله سفید در حال جذب ماده است.»
[توضیح: ستاره متغیر (Variable Star) به ستارهای گفته میشود که درخشندگی (قدر ظاهری) آن با گذشت زمان، نوسان داشته و تغییر میکند. این تغییرات ممکن است در اثر عوامل درونی (تغییر در میزان انرژی تولیدی) یا عوامل بیرونی (مسدود شدن نور ستاره به دلیل وجود جرمی دیگر) ایجاد شود]
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
او گفت: «[پدیدههای] گذرای رادیویی با دوره تناوب طولانی، سالها اخترشناسان را سردرگم کردهاند. ما تنها حدود ۱۲ مورد از آنها را یافتهایم و خاستگاه آنها نامشخص بوده است. اکنون توانستهایم نشان دهیم که منبع یکی از این گذراها یک کوتوله سفید است که فعالانه در حال کشیدن ماده از یک ستاره همدم است.»
سامانهای که در این پژوهش شناسایی شد و «اسکپ جی۱۷۴۵ــ۵۰۵۱»(ASKAP J1745−5051) نام دارد، از این دو ستاره تشکیل شده است که در فاصلهای بسیار نزدیک به دور یکدیگر میگردند. هنگامی که آنها با یکدیگر برهمکنش میکنند، ماده ستاره دوم داغ میشود و پرتوهای اکس گسیل میکند و میدانهای مغناطیسی این دو ستاره نیز انفجارهای منظم رادیویی را تولید میکنند.
پیش از این، پژوهشگران تصور میکردند که این انفجارها از ستارگان نوترونی با چرخش کُند، موسوم به «تپاختر» سرچشمه میگیرند، اما پژوهشهای جدیدتر نشان دادند که ستارگانی با چنین سرعت چرخش پایینی [اصولا] نباید بتوانند چنین سیگنالهایی تولید کنند.
دانشمندان امیدوارند این پژوهش همچنین با کمک به رمزگشایی این سیگنالها، راهی سودمند برای درک سایر سیگنالهای مشابه باشد.
این پژوهش در مقالهای جدید با عنوان «گسیل دورهای امواج رادیویی و پرتوهای اکس از یک سامانه دوتایی کوتوله سفید در حال جذب ماده» گزارش شد که در نشریه «نیچر آسترونومی» (Nature Astronomy) منتشر شده است.
© The Independent
