روزنامه بریتانیایی دیلیمیل اخیرا گزارش داد که احتمالا ارتش آمریکا در جریان عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری سابق ونزوئلا، برای آسیب زدن به بخشی از زیرساختهای حیاتی برق کاراکاس، پایتخت این کشور، و از کار انداختن آنها از یک بمب گرافیتی مدل بیالیوــ۱۱۴/بی (BLU-114/B) معروف به بمب خاموشی (dark bomb) استفاده کرده است.
این بمب گرافیتی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هم تلویحا به استفاده از آن اشاره کرد، برای وارد کردن نوعی «آسیب نرم» به زیرساختها طراحی شده است و میتواند بدون تخریب فیزیکی و بدون تلفات جانی، در شبکه برق اختلالی موقت ایجاد کند.
ایالات متحده پیشتر در جنگ اول خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، جنگ کوزوو در سال ۱۹۹۹ و جنگ دوم خلیج فارس در سال ۲۰۰۳ از این سلاح استفاده کرد.
به گزارش سرویس جهانی بیبیسی، در سال ۱۹۹۱، نیروی دریایی آمریکا از یک کلاهک جنگی که برای موشک کروز تاماهاوک توسعه داده بود، استفاده کرد تا شبکه برق بخش بزرگی از عراق را از کار بیندازد.
این کلاهکها که به «کیت-۲» (Kit-2) معروف بودند و استفاده از آنها تنها یک سال بعد فاش شد، قرقرههایی از الیاف کربنی را باز میکردند که باعث اتصال کوتاه در تجهیزات الکتریکی میشدند.
گفته میشود نیروی هوایی آمریکا پس از آن، توسعه نسخه اختصاصی خود از «بمب خاموشی» (Blackout Bomb) را آغاز کرد.
جنگندههای رادارگریز آمریکا در جریان عملیات نظامی ناتو علیه کوزوو در سال ۱۹۹۹، این بمبها را بر فراز صربستان پرتاب کردند.
محفظههایی که در محل سقوط پیدا شدند، با برچسب بیالیو-۱۱۴/بی BLU-114/B مشخص شده بودند (BLU مخفف استاندارد نظامی Bomb Live Unit به معنای «واحد بمب فعال» است).
کن بیکن، سخنگوی پنتاگون، در آن زمان گفت: «ما سلاحهایی داریم که معتقدیم صحبت درباره آنها مناسب نیست و این یکی از آنهاست.»
او افزود: «این سلاح کاملا محرمانه است و چیزی نیست که بخواهیم درباره آن بهصورت عمومی صحبت کنیم.»
به گزارش مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل، این بمب حاوی الیاف کربنی یا گرافیتیــ موادی رسانای الکتریسیتهــ است که هدف از بهکارگیری آنها ایجاد اتصال کوتاه و از کار انداختن و خنثی سازی سیستمهای حیاتی برق است.
پس از انفجار بمب، ابری حاوی هزاران رشته الیاف آزاد و بر فراز نقاط مهم زیرساخت برق از جمله نیروگاهها، ترانسفورماتورها، پستهای برق و خطوط فشارقوی پراکنده میشود. این الیاف به تجهیزات و مدارهای الکتریکی حامل ولتاژ بالا میچسبند و جریان برق را مختل میکنند، تا جایی که موجب اتصال کوتاه و قطع برق در مناطق گسترده میشوند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
اتصال کوتاه همچنین ممکن است برای جلوگیری از بروز واکنشی زنجیرهای از فروپاشیها و وارد آمدن خسارتهای انباشته به شبکه برق، باعث خاموشی خودکار بخشهای دیگر شبکه شود.
برای محافظت از سیستمهای حیاتی برق در برابر چنین حملهای راههای مختلفی وجود دارد؛ از جمله پوشاندن رساناهای الکتریکی با مواد عایق، ایجاد سامانههای حفاظتی اختصاصی یا فراهم کردن امکانات پشتیبان برای شبکه برق.
خسارتهای ناشی از چنین حملهای صرفا به خود شبکه برق محدود نمیشود و زیرساختها و سیستمهای وابسته به آن نیز تحت تاثیر قرار میگیرند.
واکنش ناهماهنگ و نامنسجم نیروهای دفاعی ونزوئلا در جریان حمله آمریکا را هم میتوان با این عوامل توضیح داد.
اگر فرضیه استفاده از «بمب گرافیتی» واقعا درست باشد، این دستاورد یعنی توانایی اجرای حملهای هدفمند و مرگبار علیه زیرساختهای حیاتی با کمترین میزان آسیب به محیطزیست و افراد غیرمرتبط با درگیری، نقطه عطف مهمی در جنگهای مدرن به شمار میرود.
«کلید برق»
سرویس جهانی بیبیسی مینویسد، یکی از اثرات اصلی این سلاح، تأثیر روانی آن است.
جیمی شی، سخنگوی وقت ناتو، گفت: «اینکه چراغها در ۷۰ درصد کشور خاموش شد، نشان میدهد که ناتو انگشت خود را روی کلید برق یوگسلاوی گذاشته است.»
«ما هر زمان که لازم باشد و هر وقت که بخواهیم، میتوانیم برق را قطع کنیم.»
براساس این گزارش، این سلاح تعداد زیادی «ریزمهمات» را در قالب محفظههایی تقریبا به اندازه یک قوطی نوشیدنی پراکنده میکند.
این محفظهها سپس رشتههای بسیار رسانای فیبر کربنی را پخش میکنند؛ رشتههایی که گفته میشود از الیاف استفادهشده در موشکهای تاماهاوک جنگ خلیج فارس نیز ظریفتر هستند.
احتمال داده میشود چنین بمبهای گرافیتی بار دیگر در عراق در سال ۲۰۰۳ مورد استفاده قرار گرفته باشند.
