اگرچه عموما این باور وجود دارد که ماچا صرفا یک مد زودگذر در حوزه سلامتی است، شواهد علمی نشان میدهد این نوع چای سبز در چارچوب یک رژیم غذایی سالم، واقعا میتواند به بهبود سلامت قلب و متابولیسم، افزایش تمرکز و کاهش التهاب کمک کند، با این حال درباره بسیاری از ادعاهای رایج، از جمله تاثیر آن بر کاهش وزن، نباید زیادهروی کرد.
دکتر اندرو ویل، پزشک فارغالتحصیل دانشگاه هاروارد و از پیشگامان پزشکی تلفیقی، در گفتگو با یاهو، شواهد علمی واقعی درباره فواید ماچا برای سلامتی را تشریح کرده و توضیح داده است که کدام ادعاهای رایج درباره آن، واقعی و کدام بیش از حد اغراقآمیزند.
او تاکید می کند کسانی که ماچا را صرفا یکی دیگر از مدهای رایج حوزه سلامت میدانند، از اساسیترین تفاوت آن با چای سبز معمولی غافلاند: «ماچا بسیار فراتر از یک نوشیدنی مد روز است. این نوشیدنی شکل غلیظتری از چای سبز است که در آن تمام برگ چای استفاده میشود. در نتیجه، طیف گستردهتری از ترکیبات مفید را به بدن میرساند. این بدان معنا است که با هر جرعه آن، بدن نسبت به زمانی که تنها دمکرده چای سبز نوشیده میشود، مجموعه کاملتری از مواد مغذی را دریافت میکند و این تفاوت به هیچ وجه ناچیز نیست.»
ترکیب کافئین و الــتیانین: ویژگی که ماچا را از قهوه متمایز میکند
یکی از موضوعاتی که بیش از همه درباره ماچا مطرح میشود، اتفاقی است که هنگام ترکیب کافئین با الــتیانین رخ میدهد؛ اسیدآمینهای که بهطور طبیعی در برگ چای وجود دارد.
ویل توضیح داد که این ترکیب، عامل اصلی تفاوت احساسی است که پس از نوشیدن ماچا نسبت به نوشیدن یک فنجان قهوه، تجربه میشود. او میگوید: «یکی از عواملی که ماچا را تا این اندازه خاص میکند، ترکیب منحصربهفرد کافئین با الــتیانین است؛ اسیدآمینهای که میتواند به ایجاد آرامش کمک کند و بخشی از آثار شدیدتر کافئین را کاهش دهد.»
به گفته ویل، نتیجه این ترکیب چیزی است که بیشتر مصرفکنندگان قهوه تفاوت آن را بهخوبی احساس میکنند: «بسیاری از افراد ماچا را نوشیدنی متعادلتری میدانند که تمرکز را افزایش میدهد و در عین حال، آن احساس بیقراری یا لرزش ناشی از کافئین را کمتر ایجاد میکند.»
بیماریهایی که ماچا ممکن است واقعا در تسکین آنها موثر باشد
ویل معتقد است قانعکنندهترین حوزهای که ماچا میتواند در آن نقش حمایتی داشته باشد، سلامت قلب و سوختوساز بدن (سلامت کاردیومتابولیک) است. او میگوید: «من بیشترین ظرفیت بالقوه ماچا را در زمینههایی مانند سلامت قلب و متابولیسم میبینم؛ بهویژه زمانی که بخشی از یک سبک زندگی ضدالتهابی باشد که به تنظیم قند خون و حفظ سلامت عروق کمک میکند.»
او درباره سلامت شناختی، نیز یادآور میشود که نتایج اولیه پژوهشها امیدوارکننده است، اما باید با احتیاط به آنها نگاه کرد و میافزاید ماچا باید «بهعنوان یک عاملی حمایتی در نظر گرفته شود، نه درمانکننده بیماری».
علم درباره مهمترین آنتیاکسیدان ماچا چه میگوید؟
شاید هیچ ترکیبی در ماچا به اندازه اپیگالوکاتشین گالات یا ئیجیسیجی (EGCG)، آنتیاکسیدان قدرتمندی که با طیف گستردهای از فواید بالقوه برای سلامتی مرتبط دانسته میشود، موردتوجه قرار نگرفته باشد. با این حال، ویل در ارزیابی خود جانب احتیاط را حفظ میکند.
او میگوید که شواهد امیدوارکنندهای وجود دارد که نشان میدهد ئیجیسیجی ممکن است به سلامتی قلب و عروق، عملکرد متابولیک و محافظت سلولی کمک کند، اما بلافاصله تاکید میکند که بخش عمده این خوشبینی بر پایه مطالعات آزمایشگاهی است، نه نتایج قطعی حاصل از مطالعات انسانی.
به گفته او، اغراق زمانی رخ میدهد که افراد ئیجیسیجی را درمانی برای همه مشکلات معرفی میکنند، در حالی که تنها باید بهعنوان یکی از ترکیبات بالقوه مفید در چارچوب یک الگوی غذایی سالم، در نظر گرفته شود.
چه کسانی باید در مصرف ماچا احتیاط کنند؟
ماچا برای همه افراد مناسب نیست و ویل بهصراحت توضیح داد چه کسانی باید بیشتر احتیاط کنند: «افرادی که به کافئین حساسیت زیادی دارند، بیمارانی که برخی داروهای خاص مصرف میکنند یا زنان باردار ممکن است لازم باشد در مصرف مقدار زیاد ماچا احتیاط کنند. افرادی که در این گروهها قرار میگیرند، بهتر است پیش از آنکه مصرف منظم ماچا را به عادت روزانه خود تبدیل کنند، با پزشک مشورت کنند.»
آیا ماچا واقعا به کاهش وزن کمک میکند؟
این تصور که ماچا میتواند باعث کاهش وزن قابلتوجه شود، یکی از ماندگارترین ادعاها در فرهنگ سلامت و تندرستی است، اما دکتر ویل با دیده تردید به آن نگاه میکند و میگوید: «من در معرفی ماچا بهعنوان ابزاری برای کاهش وزن محتاطم.»
او توضیح میدهد که اگرچه ماچا ممکن است در برخی افراد تا حد اندکی به افزایش مصرف انرژی یا تنظیم اشتها کمک کند، «این اثر خفیف و محدود است».
ویل بر نکتهای تاکید میکند که به گفته او معمولا در تبلیغات مطرح نمیشود: «هیچ نوع چایی نمیتواند جایگزین رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و خواب کافی شود.»
چه مقدار ماچا در روز مناسب است؟
ویل به کسانی که میخواهند بدانند برای بهرهمند شدن از فواید واقعی ماچا چه مقدار باید از آن بنوشند، میگوید: «برای بیشتر افراد، مصرف روزانه یک تا دو فنجان، مقدار منطقی و بالقوه مفیدی است» و میافزاید: «مصرف بیشتر الزاما به معنای سود بیشتر نیست. نوشیدن بیش از حد ماچا میتواند باعث مصرف زیاد کافئین شود که بهویژه به افرادی که به کافئین حساساند، توصیه نمیشود.»
آیا درجه و کیفیت ماچا از نظر پزشکی واقعا اهمیت دارد؟
بحث درباره تفاوت ماچای درجه تشریفاتی (Ceremonial Grade) و درجه آشپزی (Culinary Grade) از مواردی است که هم علم واقعی و هم بازاریابی هوشمندانه در آن نقش دارند.
ویل تاکید میکند که کیفیت ماچا مهم است، اما صرف برچسب درجشده روی بستهبندی تعیینکننده نیست، بلکه آنچه واقعا اهمیت دارد، رنگ سبز درخشان، بافت نرم و طعم مطلوب عاری از تلخی یا گسی بیشازحد است.
او میافزاید که پودرهای باکیفیتتر معمولا حاوی مقدار بیشتری از ترکیبات مفید، آنتیاکسیدانها و الــتیانیناند و باید فاقد آلایندههایی مانند فلزات سنگین باشند.
