شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگویی مفصل با نشریه تایمز درباره تحولات اخیر ایران، مذاکرات جمهوری اسلامی با آمریکا، آینده حکومت ایران، و دیدگاهش درباره آینده کشور سخن گفت. او معتقد است هرگونه توافق با جمهوری اسلامی در نهایت شکست خواهد خورد و این حکومت قابل اعتماد نیست. او گفت توافق اخیر با رهبران فعلی «از نظر اخلاقی اشتباه و از نظر راهبردی گمراهکننده است و نتیجه معکوس خواهد داشت».
چند ساعت پس از آنکه هم آمریکا و هم ایران اعلام کردند که به توافق صلح رسیدهاند، نشریه تایمز با شاهزاده رضا پهلوی گفتوگو کرد. او هشدار میدهد: «هرگونه توافق با این رژیم در نهایت شکست خواهد خورد. هرگز نمیتوان به آن اعتماد کرد. این رژیم به باجگیری از جهان، سرکوب ایرانیان شجاع و بیگناه و گسترش ترور و بیثباتی در منطقه و جهان ادامه خواهد داد.»
شاهزاده رضا پهلوی توافق با جمهوری اسلامی را از نظر اخلاقی نیز نادرست دانست و گفت: «معامله با رژیمی که در دو روز ۴۰ هزار معترض را کشت، از نظر اخلاقی اشتباه و از نظر راهبردی گمراهکننده است. این کار نتیجه معکوس خواهد داشت.»
از نظر او، ناکامی در وارد کردن ضربه نهایی تازهترین فصل از چند دهه اشتباه غرب است، که جمهوری اسلامی را نه نظامی تمامیتخواه بلکه حکومتی میبیند که شاید بتوان رفتارش را نرمتر کرد. شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد مشکل اصلی در ذات جمهوری اسلامی نهفته است و این حکومت از اساس با جهان آزاد سازگار نیست. او در ادامه افزود: «هیچ راهی وجود ندارد که این رژیم، با چنین ذهنیتی، بتواند با جهان، بهویژه جهان آزاد، کنار بیاید. این رژیم اساسا ناسازگار است.»
او همچنین به تجمع گسترده ایرانیان خارج از کشور اشاره کرد. در فوریه، بیش از ۲۵۰ هزار نفر در مونیخ برای شنیدن سخنرانی او گرد آمدند و در کنفرانس محافظهکاران آمریکا در دالاس نیز هوادارانش شعارهایی درباره «بازگشت عظمت به ایران» سر دادند.
شاهزاده رضا پهلوی درباره وضعیت داخلی ایران گفت بیش از ۶۰۰ نفر از آغاز سال اعدام شدهاند و روند اعدامها همچنان ادامه دارد. او در ادامه افزود اینترنت بهمدت ۸۸ روز قطع بوده، ارزش پول ملی سقوط کرده و کمبود برق در تابستان به تعطیلی کسبوکارها و اخراج کارگران منجر شده است. به گفته شاهزاده رضا پهلوی، بسیاری از مردم ایران به مرحلهای رسیدهاند که هیچ گزینهای ندارند. او در توصیف شرایط مردم گفت: «یا کاملا تسلیم میشوند و از شدت افسردگی دست به خودکشی میزنند، یا میگویند دیگر چیزی برای از دست دادن نداریم و باید خودمان سرنوشتمان را به دست بگیریم.»
او در بخش دیگری از گفتوگو بار دیگر بر ضرورت تغییر حکومت تاکید کرد و گفت بخشی از مردم ایران حملات آمریکا را نه تجاوز خارجی بلکه نوعی مداخله برای آزادی تلقی کردند. به باور او، جمهوری اسلامی هیچگاه قادر نخواهد بود با جهان آزاد کنار بیاید و تنها راهحل تغییر حکومت در ایران است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
با این حال، به نظر میرسد پنجره فرصت در حال بسته شدن است. ترامپ از موضوع تغییر حکومت فاصله گرفته و محمدباقر قالیباف را شخصیتی «معقول» و «قابل اعتماد» خوانده است. شاهزاده رضا پهلوی در واکنش گفت تعیین رهبر آینده بر عهده مردم ایران است و «بگذارید صندوق رای آینده را تعیین کند».
او همچنین معتقد است حتی بدون حمایت ترامپ نیز تغییر حکومت در ایران ممکن است و این تحول را در نهایت مردم ایران رقم خواهند زد. شاهزاده رضا پهلوی درباره احتمال بازگشت به ایران گفت: «همیشه آماده بازگشت به خانه بودهام، هر زمان که شرایط اجازه دهد.» شرایطی که باید نشانهای از امنیت نسبی و آغاز خیزش نهایی باشد.
او در بخش دیگری از گفتوگو به تجربه ونزوئلا اشاره کرد و گفت نباید الگویی مشابه آن کشور در ایران تکرار شود، مدلی که تلاش شد ساختاری سیاسی از بیرون به مردم تحمیل شود. او تاکید کرد ساختن گزینهای مصنوعی و مشروعیتبخشی خارجی به آن نتیجهای نخواهد داشت. شاهزاده رضا پهلوی درباره قالیباف گفت: «او فرمانده سابق سپاه پاسداران بوده است. دست او هم به اندازه دیگران در این نظام به خون آلوده است. نمیشود ناگهان چهرهاش را زیبا جلوه داد.»
او در پاسخ به این پرسش که آیا مایل است مانند پدرش در مقام پادشاه به ایران بازگردد، گفت شکل نهایی حکومت را مردم باید تعیین کنند. او به کشورهایی مانند بریتانیا، سوئد، هلند و ژاپن اشاره کرد که نظام پادشاهی پارلمانی دارند و گفت هدف اصلیاش استقرار نظامی سکولار و دموکراتیک است. به گفته شاهزاده رضا پهلوی، نقش او بیشتر شبیه «میانجی بیطرف» خواهد بود که روند گذار سیاسی را هدایت کند.
او در ادامه افزود: «این یک وظیفه است. ماموریت است. مردمی که به تو به چشم پدر نگاه میکنند، میخواهند آنجا باشی و دستشان را بگیری. میخواهند به آنها امید بدهی، ثبات بدهی، شجاعت بدهی و از آنها حمایت کنی.»
در بخش دیگری از مصاحبه، شاهزاده رضا پهلوی به دوران کودکیاش اشاره کرد و گفت معمولا سعی میکرد از تشریفات رسمی فاصله بگیرد. او توضیح داد که در مدرسهای داخل کاخ تحصیل میکرد اما برنامه آموزشیاش مشابه دیگر مدارس ایران بود. در عین حال، یکی از سرگرمیهای خاص او پرواز بود. او گفت از حدود ۱۲ سالگی پرواز با هواپیماهای آموزشی را آغاز کرد و در ۱۶ سالگی جنگنده اف-۵ را بهتنهایی هدایت میکرد.
در ۱۷ سالگی، برای گذراندن دوره آموزش خلبانی به آمریکا رفت و در مسیر، ده روز در لندن مهمان ملکه بریتانیا در کاخ باکینگهام بود. او گفت همزمان با حضورش در آمریکا، تحولات انقلاب در ایران آغاز شد و دیگر هرگز نتوانست به کشور بازگردد.
شاهزاده رضا پهلوی از تصمیم پدرش برای ترک ایران دفاع کرد و گفت محمدرضا شاه نمیخواست ارتش را علیه مردم به کار بگیرد و ترجیح داد از خونریزی جلوگیری کند. او از پدرش نقل کرد که گفته بود: «من پادشاه این ملت هستم. ارتش را علیه مردم خودم به کار نخواهم گرفت.»
او در ادامه افزود امروز بسیاری از جوانان ایرانی امضای محمدرضا شاه را روی بدن خود خالکوبی میکنند و این نشان میدهد نگاه نسل جدید به دوران پهلوی تغییر کرده است. به گفته او، بسیاری از مردم معتقدند خانواده پهلوی نقش مهمی در مدرنسازی ایران داشتهاند و کشور در آن دوران در مسیر اصلاحات قرار گرفته بود.
در بخش دیگری از مصاحبه، به انتقادها درباره تجملگرایی خاندان پهلوی اشاره میشود. شاهزاده رضا پهلوی بسیاری از این روایتها را «تبلیغات» توصیف کرد و گفت: «وقتی مردم از آن مکانها بازدید میکنند، میگویند همین بود؟ این همان چیزی بود که دربارهاش به ما میگفتند؟»
او هنوز دلتنگ ایران است و درباره زندگی در تبعید گفت تبعید با مهاجرت تفاوت دارد، زیرا مهاجران به انتخاب خودشان کشور را ترک میکنند، اما تبعیدیان بهدلیل انقلاب یا آزار سیاسی ناچار به خروج میشوند. او گفت: «ما مهاجر نیستیم. انتخاب ما نبود که اینجا زندگی کنیم.»
شاهزاده رضا پهلوی میخواهد به خانه بازگردد. او گفت: «از همان روز اول، ۴۶ سال است و همچنان ادامه دارد، همیشه امید داشتم که بتوانم کاری انجام دهم و به ایران کمک کنم. ما ایرانیها شایستگی بهتر از این را داریم. من هرگز احساس نکردم از ایران جدا شدهام.»
او در ادامه اضافه کرد: «میگویند تو این همه سال در آن کشور زندگی نکردهای. اما من هر روز با ایران زندگی کردهام. از لحظهای که بیدار میشوم تا وقتی که به خواب میروم، هیچ لحظهای نیست که ایران در ذهنم نباشد. وقتی تبعیدی باشی، چیزی را فراموش نمیکنی. اما وقتی مهاجرت میکنی، انگار به بخشی از زندگیات پشت میکنی و وارد فصل تازهای میشوی. آن فصل برای من هرگز بسته نشده است.»
شاهزاده رضا پهلوی، مردی که بیشتر عمرش را در آمریکا گذرانده، اکنون به یکی از چهرههای مقاومت علیه جمهوری اسلامی تبدیل شده است و این پیام را به همه کشورها میبرد. اما او خود را فراتر از سیاست روزمره میداند و میخواهد پلی بهسوی دموکراسی باشد.

